Gaurkotasuna

Txingudiko Zerbitzuak-ek uholdeei aurre egiteko babesa indartu du Bidasoa Behereko Hiri Drainatze Jasangarriaren Plan Zuzentzailearekin

Irun, 2025eko otsailaren 25a. Klima-aldaketaren eta muturreko fenomeno meteorologikoen ugaritzearen testuinguru globalean, Txingudiko Zerbitzuak-ek ingurumen-arriskuen kudeaketarekiko duen konpromisoa sendotu du, Bidasoa Behereko Hiri Drainatze Jasangarriaren Plan Zuzentzailearen bidez. Plan estrategiko honek uholdeen mehatxuari aurre egiteko irtenbide integral eta koordinatuak eskaintzen ditu, haien eragina arindu eta eskualdearen erresilientzia indartzea helburu duelarik.

Klima-aldaketari aurre egiteko plan estrategikoa

Plan honen helburu nagusia da Irungo eta Hondarribiko saneamendu- eta drainatze-sarearen funtzionamenduaren modelizazioa eta diagnostikoa hobetzea, euri-uren kudeaketa optimizatuz eta hiri-uholdeak izateko arriskua murriztuz. Horrez gain, eskualdeko uholdeen arazoari buruzko informazio guztia dokumentu bakar batean zentralizatzen du, erabakiak hartzea errazteko.

Txingudiko Zerbitzuen zuzendari nagusi Leire Zubiturrek azaldu duenez, “arazo kritikoenak identifikatu dira eta irtenbideak proposatu dira azpiegitura giltzarrietan oinarrituta, hala nola euria metatzeko biltegiak, euri- eta hondakin-urentzako hodi bereiziak eta hobekuntza teknologikoak dituzten ponpaketa-estazioak”. “Muturreko fenomeno meteorologikoak ugarituz joan daitezke klima-aldaketaren ondorioz, eta, horregatik, ezinbestekoa da Hiri Drainatze Jasangarriaren Plan hau izatea arriskua murrizteko eta etorkizuneko krisiei aurre egiteko gaitasuna sendotzeko”, nabarmendu du Zubiturrek.

Txingudiko Zerbitzuen gerente Leire Zubiturrek azaldu duenez, “arazo kritikoenak identifikatu dira, eta irtenbideak proposatu funtsezko azpiegituren bitartez; hala nola euri-urak metatzeko biltegiak, euri- eta hondakin-urentzako hodi bereiziak eta hobekuntza teknologikoak dituzten ponpaketa-estazioak”. Zubiturrek nabarmendu duenez, “muturreko fenomeno meteorologikoak ugarituz joan daitezke klima-aldaketaren ondorioz, eta, horregatik, ezinbestekoa da Hiri Drainatze Jasangarriaren Plan hau izatea, arriskua murrizteko ez ezik, etorkizuneko krisiei aurre egiteko gaitasuna sendotzeko ere”.

Planaren onarpena mugarri den arren, urteetako lan gogorraren eta hainbat administrazioren arteko lankidetzaren emaitza da. Zubiturrek gogorarazi duenez, “aspalditik ari gara lanean uholdeak gutxitzeko irtenbideak bilatzen. Plan hau beste urrats bat da duela urte batzuk hasitako bidean, gainontzeko administrazioekin eta herritarrekin lankidetzan. Gainera, Garapen Jasangarrirako Helburuekin (GJH) eta ekonomia zirkularraren printzipioekin bat dator”.

2020an ur-azpiegiturak eguneratzeko egindako azken ikerketan oinarrituta, plan honek uholdeen kudeaketari buruzko informazio guztia biltzen du eta erronka honi aurre egiteko beharrezko inbertsioak definitzen ditu. “Funtsezko tresna da 2025 eta 2034 urteen artean gauzatuko diren inbertsioen plangintza egiteko, Bidasoa eskualdeko uholdeen arriskua minimizatzeko helburuarekin”, gehitu du Zubiturrek.

Plana bost fasetan garatu da:

- Eredu hidrologiko eta hidraulikoaren sorrera, hirian eta ingurune naturalean urak nola zirkulatzen duen ulertzeko. Mapetan eta erregistroetan falta diren datuak ere identifikatu dira, eta euri historikoak eta maila- eta emari-neurgailuak aztertu dira.

- Sarearen funtzionamenduaren diagnostikoa. Euriteek eta mareek eragindako uholdeak aztertu dira, bai eta sareak gainezka egiten duen eremuak eta horrek sortzen dituen arazoak ere.

- Hiri-hazkundearen analisia, etorkizunean hirigintza-garapenak drainatze-sistemari nola eragin diezaiokeen aurreikusteko.

- Sarearen konponbideak definitzea, hobekuntza-lanak, emarien erregulazio-neurriak eta larrialdi-egoeren analisia barne hartuta.

- Inbertsioen plangintza, hobekuntzak modu mailakatuan eta eraginkorrean gauzatzeko.

Erakundeen arteko koordinazioa kudeaketa eraginkorrerako

Klima-aldaketaren ondorioz, uholdeak gero eta maizago gertatzen ari dira, eta jatorri desberdina izan dezakete; itsasertzeko uholdeak (mareen eta ekaitzen ondorioz), ibaien uholdeak (ibaien gainezkapenaren ondorioz) eta euri-uholdeak (eurite bortitzen ondorioz).

“Uholde mota bakoitza erakunde eta administrazio ezberdinen esku dago: itsasertzeko uholdeak Kosta Zerbitzuek kudeatzen dituzte, ibaien uholdeak Konfederazio Hidrografikoak eta Uraren Euskal Agentziak, eta tokiko euri-uholdeak Txingudiko Zerbitzuakek”, azaldu du Zubiturrek. “Elkarrekin koordinatuta lan egiten dugu, estrategia-plangintza baten baitan, hala nola Plan Hidrologikoaren eta Uholde Arriskuen Minimizazio Planaren bidez, eskualdean gerta daitezkeen uholdeak prebenitu eta haien aurrean izan genezakeen erantzuna hobetzeko”, azpimarratu du.

Eskualdeko estolderia-sistemaren kudeaketaren arduradun gisa, Txingudiko Zerbitzuak-ek hondakin-urak behar bezala drainatu eta tratatzen direla bermatzen du. Horretarako, estolderia-sarea mantendu eta garbitzen da, azpiegitura berriak planifikatu eta eraiki, ingurumen-araudia betetzeko isurketak kudeatu eta hondakin-uren sarea eta araztegiak handitu eta hobetu.

Uholde-arriskua murrizteko inbertsioak

Txingudiko Zerbitzuak-ek dagoeneko hainbat hobekuntza egin ditu estolderia-sarean, kolektore berriak instalatuz eta lehendik dauden azpiegiturak berrituz. Etorkizunari begira, 2025etik aurrera gauzatuko diren inbertsio berriak aurreikusi dira, uraren kudeaketa eraginkorragoa eta jasangarriagoa bermatzeko:

- Euri-ur biltegiak eraikitzea, euri-jasa handietan ur soberakinak biltegiratzeko eta kudeatzeko:

Gal
Amute
Alameda
San Pablo

- Sare bereizlea zabaltzea, sare unitarioaren karga arintzeko eta uholdeak maiz gertatzen diren auzoetan isurketak ekiditeko.

- Ponpaketa-estazioak eta gainezkabideak modernizatzea, haien gaitasuna eta efizientzia hobetzeko.

- Arrisku-eremuetan azpiegitura hidraulikoak indartzea, Irungo eta Hondarribiko puntu zaurgarrienetan neurri espezifikoak ezarriz.

Proiektu horiei esker, euri-jasetan ura modu eraginkorrean kudeatuko da, eta nabarmen murriztuko dira hiriguneetako gainezkatzeak. Lanen aurrekontua 34 milioi eurokoa da, eta finantzaketaren zati bat udalaz gaindiko ekarpenen eta Europako funtsen bidez lortuko da.

Normala da azken hilabeteetan euriteek beste lurralde batzuetan eragindako kalteak ikusita eskualdeko bizilagunak kezkatuta egotea. Hala ere, Irungo alkate Cristina Labordak nabarmendu du erantzuna argia dela: plangintza, inbertsioa eta ekintza, betiere helburu berarekin: Irun eta Hondarribia leku seguru eta erresiliente bihurtzea.

Bestalde, Igor Enparan Hondarribiko alkateak azpimarratu du Plan Zuzentzaile honen helburua ez dela soilik uholde-arriskua murriztea, baizik eta klima-aldaketaren aurrean eskualdearen erresilientzia indartzea. Haren hitzetan, "Bidasoa Behereko Hiri Drainatze Jasangarriaren Plan Zuzentzailea funtsezko tresna da klima-aldaketari aurrea hartzeko eta saneamendu-sistema eraginkorra bermatzeko".

Ekimen honen bidez, Irunek eta Hondarribiak aurrerapauso handia ematen dute euri-jasen aurkako babes-sisteman, herritarren segurtasuna indartuz eta hiri-garapen erresiliente eta jasangarria bermatuz. Txingudiko Zerbitzuak-ek uraren kudeaketa arduratsuarekin eta etorkizun seguruago zein jasangarriago baterako plangintza estrategikoarekin duen konpromisoa berretsi du.

Txingudiko Zerbitzuakek Hiri Hondakinen Kudeaketarako Ordenantza berria arautuko du; eraginkorragoa, jasangarriagoa eta birziklapenarekin konprometitua

Ordenantza berriak 2001etik indarrean dagoena ordezkatuko du.
Testua jendaurrean jarriko da, herritarrek alegazioak edo proposamenak aurkeztu ahal izan ditzaten.

Txingudiko Zerbitzuen Mankomunitateak behin-behinean onartu du Hiri Hondakinen Kudeaketarako Ordenantza berria, tokiko araudia eguneratzeko eta eskaintzen diren zerbitzu guztiak biltzeko. Ordenantza berriak lege-eskakizunekin nahiz egungo ingurumen-erronkekin bat egiten du. Ordenantza honek 2001etik indarrean dagoena ordezkatuko du, eta Estatuko legeak beteko direla bermatzeaz gain (esaterako, 7/2022 Legea, Hondakin eta Lurzoru Kutsatuei buruzkoa, edo 1055/2022 Errege Dekretua, Ontzien eta Ontzi Hondakinen kudeaketari buruzkoa), hondakinen kudeaketa eraginkorragoa, jasangarriagoa eta birziklapenarekin konprometituagoa sustatzen du.

Behin-behinean onartutako testua jendaurrean egongo da 30 egunez, otsailaren 4tik aurrera. Epe horretan, herritarrek dokumentua kontsultatu ahal izango dute www.txinzer.eus webgunean, eta alegazioak edo proposamenak aurkezteko aukera dute ondorengo bideetako bat erabilita:

● Txingudiko Zerbitzuen Mankomunitateko Erregistro Orokorrean, Irungo Juncal kalean (26. zk.), astelehenetik ostiralera, 08:30etik 14:00era. Aldez aurretik hitzordua eskatu behar da 900 119 384 telefonoan edo txingudi@txinzer.eus helbidera idatziz.

● Administrazio Publikoen Administrazio Prozedura Erkidearen Legearen 16. artikuluan ezarritako puntuetan.

● www.txinzer.eus webgunean horretarako gaitutako estekaren bidez.

Egungo beharretara egokitutako araudia

Leire Zubitur Txingudiko Zerbitzuetako gerentea adierazi du ordenantza berria funtsezko urratsa dela hondakinen kudeaketa modernizatzeko: “Azken urteotan gure zerbitzuak asko aldatu dira. Orain, lehen existitzen ez ziren zerbitzuak arautu ditzakegu, hala nola materia organikoaren bilketa,horez gain, berariazko araudirik ez zuten zerbitzuak ere abrne hartzen ditu, hala nola, garbiguneen erabilera. Helburu nagusia da lege-araudiak betetzea, birziklapena erraztea eta eskualdeko ingurumen-inpaktua murriztea.”

Gainera, Estatuko araudi berrietara egokitzeaz gain, ordenantzak Espainiako Ekonomia Zirkularreko Estrategiaren (España Circular 2030) eta 2021-2023 Ekintza Planaren printzipioak barne hartzen ditu. “2001ean, ez zen ekonomia zirkularrari edo birziklapen-helburuei buruzko aipamenik egiten, orduan ez baitzeuden araudi horiek”, azaldu du Zubiturrek.

Ordenantzaren berrikuntza nagusiak

“Ordenantza honetan jasotako berrikuntza guztiak jasangarritasunarekin dugun konpromisoarekin eta birziklapen-helburuak betetzearekin bat datoz”, adierazi du Zubiturrek.

Horretarako, zerbitzu modalitate desberdinak eskaintzen dira, erabiltzaile guztiek edozein eremutan hondakinak bereizteko betebeharra bete ahal izan dezaten: etxeetan, ostalaritzan eta merkataritzan, industrian, jende asko biltzen duten ekitaldi publikoetan, etab.

Zerbitzu-ordenantzak barne hartzen ditu Txingudiko Zerbitzuen betebeharrak, eman behar dituen hondakinak biltzeko eta garraiatzeko zerbitzuei dagokienez, bai eta erabiltzaileek (etxeak, ostalaritza, merkataritza, industriak, etab.) eta hiri-hondakinen ekoizleek dituzten betebeharrak ere, hondakinak behar bezala bereizteari eta entregatzeari dagokionez, dagokion bilketa-zerbitzuaren arabera.

Ordenantza hiru zatitan banatuta dago. Lehenengo zatia aplikatu beharreko araubide juridikoari eta hainbat lege-definiziori buruzkoa da. Bigarren zatian, ematen diren bilketa-zerbitzu guztiak eta erabiltzaileen betebeharrak jasotzen dira. Hiri-eremuko bilketa-zerbitzuak azaltzen dira, lehenik; edukiontzi-motak, bilketa-zatiak, eta abar. Gainera, bi atal zehatz daude industrialdeetan biltzeko, hala nola hondakin-sortzaile handientzat. Era berean, garbiguneak erabiltzeko arauak zehazten dira: erabiltzaile posibleak, hondakin onargarriak, etab.

Azkenik, zehapen-araubidearen kapituluak ordenantza betetzen dela ikuskatzeko eta kontrolatzeko lanak, arau-hauste eta zehapen motak eta zehapen-prozedura biltzen ditu.

Prozesu ireki eta parte-hartzailea

Ordenantza berria prestatzerakoan herritarren parte-hartzea sustatu da. “Testuak eskualdeko beharrak islatu zitzan nahi genuen, eta horregatik ireki genuen herritarrek eta eragileek proposamenak aurkezteko kontsulta-aldi bat”, azaldu du Irungo alkate Cristina Labordak. Mankomunitateak behin-behinean ordenantza onartu ondoren, testua jendaurrean jarriko da herritarrek alegazioak aurkez ditzaten, behin betiko onartu aurretik.

“Jasangarritasuna gure hiriaren etorkizunerako funtsezko zutabea da. Ordenantza honekin ez gara soilik lege-eskarietara egokitzen, hori baino askoz gehiago da: Txingudiko Zerbitzuen konpromisoaren erakusgarri da. 22 urteren ostean, araudia eguneratu dugu gure eskualdearen egungo beharretara egokitzeko. Baina garrantzitsuena da nola osatu dugun ordenantza hau: entzunez. Eragilee, auzokideei, herritarrei entzunez. Modu honetara bakarrik eraiki dezakegu guztiontzat izango den eta etorkizuneko erronketarako prestatuta egongo den Mankomunitatea.”

Igor Enparan Hondarribiko alkateak azaldu duenez, “ordenantza honek Txingudiko eskualdeak ekonomia zirkularrarekin eta bere ingurune naturalaren babesarekin duen konpromisoa islatzen du. Garbiguneak eta biohondakinen gaikako bilketa bezalako zerbitzuak sartzea funtsezkoa da kudeaketa jasangarriago eta eraginkorrago baterako. Hondakinen kudeaketa egokia erronka bat den testuinguru global batean, gure erantzuna gure kaleetan eta udalerrietan hasten da. Ordenantza honekin, Txingudiko Zerbitzuak-ek bere eboluzio gaitasuna eta egungo beharrei erantzuteko borondatea erakusten du ".

Ekimen honen bidez, Txingudiko Zerbitzuen Mankomunitateak bere konpromisoa sendotzen du jasangarritasunarekin, modernizazioarekin eta herritarren parte-hartzearekin, eskualde osoarentzako etorkizun garbiago eta arduratsuago baterantz aurrera eginez.

Txingudiko Zerbitzu Mankomunitateak historiako aurrekonturik handiena onartu du 2025erako, erronka berriei aurre egin eta zerbitzuen kalitatearen jarraipena bermatzeko

Txingudiko Zerbitzu Mankomunitateak inoizko aurrekonturik handiena onartu du (39.317.160 eurokoa), aho batez, 2025 ekitaldirako. Aurrekontu proposamenak PSE-EEren, EAJ-PNVren eta Abotsanitzen babesa izan du, aldeko 69 botorekin eta kontrako botorik gabe. Irungo EH Bildu eta Elkarrekin Podemos abstenitu dira. Aurreko urteetako aurrekontuekin alderatuta, igoera nabarmena izan da, eta ahalegin ekonomiko horren helburua argia da: Irun eta Hondarribiko herritarren bizi-kalitatea hobetzea, jasangarritasun, efizientzia eta digitalizazioaren erronka berriei aurre egitea, eta zerbitzuen kalitatearen jarraipena bermatzea.

Inbertsioen aldeko apustu sendoa

Aurrekontuak 12.655.893 euroko inbertsio-partida jasotzen du, uraren ziklo integrala, hondakinen kudeaketa eta kale-garbiketa arloetan banatuta. Inbertsio horien helburua, azpiegiturak berritzea eta hobetze ez ezik, Txingudiko Zerbitzu Mankomunitatea teknologia aurreratuen eta neurri jasangarrien adopzioan erreferente bihurtzea ere bada.

Uraren ziklo integrala: modernizazioa eta digitalizazioa zerbitzu hobea eskaintzeko

Uraren ziklo integralari zuzendutako aurrekontua 18.265.600 eurokoa da, iazko aurrekontua baino %9 handiagoa. Gainera, 2025erako inbertsioak %12,5 haziko dira. Guztira, 8.655.893 euroko inbertsioak egitea aurreikusten da. Jarduketa nagusiak ondorengoak izango dira:

Azpiegituren berrikuntza: Errandoneako ur-biltegiaren berreraikuntza lanen jarraipena eta Hondarribirako banaketa-arteria nagusiaren berritzea. Halaber, edateko ur-sarearen hobekuntzak egingo dira Irunen (Eguzkitzalde eta Pikoketa auzoetan) eta Hondarribian (Santiago eta Arrantzale auzoetan).

Ekipamenduen berritzea: Uren kalitatea neurtzeko ekipamenduen erosketa eta kolektoreen berritzea, URAMUGA mugaz gaindiko proiektuaren baitan, POCTEFA-Interregek diruz lagunduta. Atalerrekako Araztegiko instalazioen hedapen eta hobekuntzarako proiektuaren idazketa ere aurreikusten da.

Energia-eraginkortasuna eta jasangarritasuna: Kostu energetikoak murrizteko eta energia garbien alde egiten jarraitzeko asmoz, araztegian plaka fotovoltaiko berriak instalatuko dira, eta ur-araztegi eta ponpaketa-estazioetako ekipamenduak eguneratuko dira.

Txingudi Data Driven Bay (TD2B) digitalizazio-proiektua: Aurrekontuaren ardatz nagusietako bat da zerbitzuen digitalizazioa. 4.432.972 euroko inbertsioarekin, TD2B proiektuak honako jarduketak hartzen ditu barne, besteak beste:

Uraren Ziklo Integralaren Kontrol eta Ustiapen Zentro Adimentsua (Smart Water Center) sortzea.

Teleirakurketa kontagailuen parkea berritzea eta estolderia-sarea digitalizatzea
Abonatuen atari berritua: Fakturak eta kontsultak etxetik kudeatzeko izapide elektroniko berriak. Webgune eta intranet berrituak: Herritar guztiei informazio argia eta eskuragarria eskaintzeko diseinatuta.

Hondakinen kudeaketa eta kale garbiketa: zerbitzu eraginkorrago baterako berrikuntza

Hondakinen kudeaketarako 14.432.900 euroko aurrekontua bideratu da, eta inbertsioetarako 1.400.345 euro aurreikusi dira, Eusko Jaurlaritzak (217.350 euro), aurreko ekitaldietako soberakinek (568.858 euro) eta 2025ean sortutako baliabide propioek (614.137 euro) finantzatuta. 2025ean Irungo eta Hondarribiko kale garbiketarako aurrekontua 6.618.660 eurora iristen da: Irunentzat 5.226.940 euro eta Hondarribiarentzat 1.391.720 euro. Zerbitzuen kontratu berritua 2025eko otsailean sartuko da indarrean, jasangarritasun eta efizientzia arloan hobekuntza esanguratsuak dakartzala. Jarduera nagusien artean daude:

Ibilgailu berriak erostea: Hondakinak jasotzeko eta aurre-bilketa egiteko kamioi berriak, karga atzekoa duten kamioiak, edukiontzi-garbigailuak eta erabilgarri txikiak.

Eraginkortasun handiagoa: Teknologia berrien ezarpena, zerbitzuen jarraipen denbora errealean egiteko eta gorabeheren aurrean erantzun hobea emateko. çBirziklapenaren sustapena: Materia organikoko edukiontzien berritzea, poltsak banatzeko makina berrien instalazioa eta minipuntu garbien ezarpena. Familiak babestea eta konpromiso soziala Aurrekontuak uraren eta hondakinen erreziboen %50eko salbuespena mantentzen du, baldintzak betetzen dituzten familientzat.

Era berean, Txingudiko Zerbitzu Mankomunitateak onarpena eman dio Hiri Hondakin Solidoak Kudeatzeko Ordenantza berriari, gaur egun bereiztearen eta birziklatzearen arloan dauden beharretara eta eskakizunetara egokitzeko. Ordenantza berriak ondorengo helburuak ditu:

7/2022 Legeak hondakinak biltzeko eta kudeatzeko ezartzen dituen betebehar berriak betetzen direla ziurtatzea.
Herritar guztiek gaur egun dituzten legezko betebeharrak zehaztea.
Gaur egun bereizita biltzen diren hiri-hondakin solidoen frakzio guztien definizioa eta erregulazioa egokitzea.
Garbiguneen eta garbigune txikien erabilera-araubidea jasotzea eta arautzea.
Hondakinak biltzeko eta kudeatzeko betebeharrak ez-betetzeak modu eraginkorrean zuzentzea ahalbidetuko duen zehapen-araubide bat ezartzea.

Txingudiko Zerbitzuen Mankomunitateak herritarren ongizatea, jasangarritasuna eta eraginkortasuna lehenesten dituen aurrekontua onartu du, bizilagunekiko konpromisoa berretsiz. Ahalegin ekonomiko hau Bidasoa eskualdearen etorkizunean egindako inbertsioa da, kalitatezko zerbitzuak eta ingurune garbi eta modernoagoa bermatzeko.

Albiste gehiago...